Pr\u0105d znika o 19:40. Cichnie wentylacja, ga\u015bnie lod\u00f3wka, pada router. Winda zwykle staje od razu. Woda z kranu leci jeszcze kilkana\u015bcie minut, potem s\u0142abnie, bo pompy w bloku te\u017c potrzebuj\u0105 zasilania. Telefon ma 40 procent baterii i coraz s\u0142abszy zasi\u0119g, bo stacje bazowe operator\u00f3w dzia\u0142aj\u0105 na akumulatorach od kilkudziesi\u0119ciu minut do kilku godzin.<\/p>\n
To nie scena z filmu katastroficznego. 28 kwietnia 2025 roku Hiszpania i Portugalia straci\u0142y pr\u0105d na kilkana\u015bcie godzin. By\u0142a to najwi\u0119ksza awaria w Europie od lat (relacje m.in. RMF24, WysokieNapiecie.pl). Bli\u017cej domu: w kwietniu 2008 roku ponad p\u00f3\u0142 miliona os\u00f3b w aglomeracji szczeci\u0144skiej zosta\u0142o bez pr\u0105du, cz\u0119\u015b\u0107 na trzy dni, bo marzn\u0105cy \u015bnieg zerwa\u0142 linie wysokiego napi\u0119cia (case study IMGW). Mieszkasz w bloku, wi\u0119c ten poradnik m\u00f3wi wprost, co robi\u0107 w pierwsze godziny, bez paniki i bez survivalowego \u017cargonu.<\/p>\n
W pierwszej godzinie decyduj\u0105 proste ruchy zrobione we w\u0142a\u015bciwej kolejno\u015bci. Nie biegaj po mieszkaniu, zr\u00f3b to po kolei:<\/p>\n
Tyle na start. Reszt\u0119 rozk\u0142adasz spokojnie przez kolejne godziny.<\/p>\n
W wielu blokach woda s\u0142abnie w ci\u0105gu pierwszej godziny, bo hydrofory wymagaj\u0105 zasilania (u Ciebie mo\u017ce by\u0107 inaczej – sprawd\u017a to na spokojnie). Gdy tylko ga\u015bnie pr\u0105d, nape\u0142nij wann\u0119, garnki, butelki i ka\u017cdy wi\u0119kszy pojemnik. Z jednej wanny masz 100-150 litr\u00f3w rezerwy na sp\u0142ukiwanie toalety i mycie. To najta\u0144szy zapas, jaki zrobisz.<\/p>\n
Wody z wanny nie pij. Na dnie zostaj\u0105 resztki myd\u0142a, kamienia i chemii. To rezerwa wy\u0142\u0105cznie techniczna. Do picia s\u0142u\u017cy osobny, czysty zapas w baniakach. Przyjmij 5 litr\u00f3w na osob\u0119 na dob\u0119 jako minimum praktyczne, z czego oko\u0142o 2 litry to picie. Dla ma\u0142ych dzieci, senior\u00f3w, przy gor\u0105czce i w upa\u0142y dolicz wyra\u017anie wi\u0119cej. Rodzina czteroosobowa potrzebuje minimum oko\u0142o 60 litr\u00f3w na trzy dni.<\/p>\n
Masz ma\u0142e dzieci? Zamykaj \u0142azienk\u0119 na klucz, bo pe\u0142na wanna w ciemnym mieszkaniu to ryzyko utoni\u0119cia.<\/p>\n
\u015awiat\u0142em w bloku maj\u0105 by\u0107 latarki i czo\u0142\u00f3wki LED, nie \u015bwiece. Otwarty ogie\u0144 podczas blackoutu to realne ryzyko po\u017caru: nie ma ci\u015bnienia w kranie, \u017ceby szybko gasi\u0107, winda nie dzia\u0142a, a stra\u017c po\u017carna ma utrudniony dojazd na wysokie pi\u0119tra. Dorzu\u0107 stres, dzieci i zwierz\u0119ta w ciemnym mieszkaniu, a masz gotowy scenariusz nieszcz\u0119\u015bcia. Czo\u0142\u00f3wka daje to samo \u015bwiat\u0142o bez tego ryzyka, a do tego zostawia r\u0119ce wolne.<\/p>\n
Miej co najmniej dwa \u017ar\u00f3d\u0142a zasilania poza sieci\u0105: powerbank o du\u017cej pojemno\u015bci albo stacja zasilania (power station) plus baterie do latarek. Ustal priorytety zu\u017cycia: telefon, radio, \u015bwiat\u0142o, reszta czeka.<\/p>\n
Generator spalinowy w bloku odpada, bo jego spaliny zabijaj\u0105 i nie uruchomisz go ani na balkonie, ani w mieszkaniu. Do podgrzania posi\u0142ku s\u0142u\u017cy ma\u0142a kuchenka turystyczna na kartusz gazowy, najlepiej p\u0142aska walizkowa (typu bistro), z kt\u00f3rej garnek nie spadnie.<\/p>\n
Tu uwaga, kt\u00f3ra ratuje \u017cycie. Ka\u017cde otwarte spalanie zu\u017cywa tlen i wydziela tlenek w\u0119gla, czyli czad, kt\u00f3rego nie zobaczysz ani nie poczujesz. Trzymaj si\u0119 trzech zasad naraz:<\/p>\n
Je\u015bli masz otwarty balkon, wynie\u015b kuchenk\u0119 na zewn\u0105trz. To radykalnie ogranicza ryzyko. Pami\u0119taj tylko, \u017ce przeszklona, zabudowana loggia to wci\u0105\u017c wn\u0119trze, bo czad zbiera si\u0119 w niej tak samo jak w kuchni.<\/p>\n
Najprostsze jedzenie w blackoucie to konserwy, pasztety, ryby w puszce i dania gotowe do zjedzenia oraz produkty po zalaniu wrz\u0105tkiem z termosu: kuskus, b\u0142yskawiczne p\u0142atki owsiane, puree w proszku. M\u0105k\u0119, ry\u017c i makaron zostaw na p\u00f3\u017aniej, bo poch\u0142aniaj\u0105 wod\u0119 i pr\u0105d, kt\u00f3rych nie masz w nadmiarze.<\/p>\n
\u015awieca nie ogrzeje pokoju, a popularny mit „doniczki z tealightami” zamiast grzejnika jest gro\u017any, bo daje z\u0142udzenie bezpiecze\u0144stwa zamiast ciep\u0142a. Ciep\u0142o w mieszkaniu budujesz izolacj\u0105. Wyznacz jedno, najmniejsze ciep\u0142e pomieszczenie. Zas\u0142o\u0144 okna kocami, uszczelnij drzwi. Tam gromadzicie si\u0119 wieczorem. Postaw na we\u0142niane warstwy, \u015bpiwory i czapki.<\/p>\n
Telefon padnie albo straci zasi\u0119g, dlatego fundamentem \u0142\u0105czno\u015bci jest porz\u0105dne radio na bateri\u0119 lub korbk\u0119. S\u0142uchaj FM albo DAB+ z kilku nadajnik\u00f3w. To Twoje \u017ar\u00f3d\u0142o oficjalnych komunikat\u00f3w, gdy nie ma internetu. Trzymaj te\u017c spis numer\u00f3w i adres\u00f3w na papierze, bo telefon padnie szybciej, ni\u017c my\u015blisz. Ustal z rodzin\u0105 proste kody, na przyk\u0142ad „zielony” znaczy, \u017ce w domu jest bezpiecznie, a „czerwony”, \u017ce trzeba si\u0119 zbiera\u0107.<\/p>\n
W bloku nie liczysz na wszystkich, bo jest ich za wielu. Da si\u0119 za to zbudowa\u0107 zaufanie z kilkoma w\u0142a\u015bciwymi osobami. Podczas zwyk\u0142ej, dwugodzinnej awarii zobacz, kto zachowuje spok\u00f3j, kto ma latark\u0119, kto wychodzi pom\u00f3c starszej s\u0105siadce. To kandydaci na mikro-sie\u0107 dw\u00f3ch czy trzech rodzin, kt\u00f3re w d\u0142u\u017cszym kryzysie maj\u0105 wsp\u00f3lny plan i podzia\u0142 r\u00f3l.<\/p>\n
Priorytet pierwszy i bezwzgl\u0119dny to w\u0142asna rodzina. Nie ujawniaj, ile masz zapas\u00f3w – w kryzysie ludzie pami\u0119taj\u0105, kto „co\u015b mia\u0142”, a wtedy Tw\u00f3j adres bywa pierwszym, do kt\u00f3rego kto\u015b zapuka. Rozs\u0105dna prywatno\u015b\u0107 to ta sama zasada, co nieopowiadanie wszystkim, ile masz na koncie.<\/p>\n
W wi\u0119kszo\u015bci awarii najbezpieczniej jest zosta\u0107 w mieszkaniu. Masz tam wod\u0119, jedzenie i \u015bciany, kt\u00f3re chroni\u0105. Zostajesz, dop\u00f3ki w domu da si\u0119 funkcjonowa\u0107: jest co pi\u0107, da si\u0119 ogrza\u0107 jedno pomieszczenie, a s\u0142u\u017cby zapowiadaj\u0105 powr\u00f3t zasilania.<\/p>\n
My\u015bl o wyj\u015bciu, gdy awaria przeci\u0105ga si\u0119 na wiele dni i nie ma perspektywy poprawy, gdy ko\u0144czy si\u0119 woda pitna, gdy w mieszkaniu robi si\u0119 niebezpiecznie zimno albo gdy s\u0142u\u017cby wydaj\u0105 polecenie ewakuacji. Wtedy potrzebujesz wcze\u015bniej przygotowanego planu: dok\u0105d, jaka trasa, gdzie punkt zborny rodziny. To osobny, wi\u0119kszy temat. Decyzje o wyj\u015bciu podejmujesz na ch\u0142odno, zanim presja zacznie my\u015ble\u0107 za Ciebie.<\/p>\n
Wiedza, kt\u00f3rej nie sprawdzi\u0142e\u015b, na nic si\u0119 nie przyda w blackoucie. W pi\u0105tek o 18:00 wy\u0142\u0105cz bezpieczniki w pokojach (lod\u00f3wk\u0119 zostaw) i przez trzy godziny funkcjonujcie jak podczas awarii. Dzia\u0142aj\u0105 latarki i powerbanki? Radio \u0142apie sygna\u0142? Da si\u0119 podgrza\u0107 co\u015b na palniku przy uchylonym oknie? Zr\u00f3b z tego kolacj\u0119 przy \u015bwietle czo\u0142\u00f3wek i gr\u0119 planszow\u0105 zamiast kary. Po te\u015bcie zapisz, czego zabrak\u0142o, i uzupe\u0142nij od razu.<\/p>\n
Chcesz mie\u0107 ca\u0142y plan pierwszych 72 godzin w jednym miejscu?<\/p>\n
Mini-poradnik „Operacja Przetrwa\u0107 w Bloku”<\/strong> rozpisuje krok po kroku wod\u0119, energi\u0119, ciep\u0142o, sanitariaty i s\u0105siedzkie sojusze dla mieszkania – z gotowymi listami i planem na 7 dni. To oko\u0142o 30 stron konkret\u00f3w, bez lania wody.<\/p>\n Zobacz mini-poradnik „w Bloku” (19 z\u0142) →<\/a><\/p>\n<\/div>\n Wi\u0119kszo\u015b\u0107 awarii sieci ko\u0144czy si\u0119 w kilka godzin. Problem w tym, \u017ce zdarzaj\u0105 si\u0119 te d\u0142u\u017csze – jak trzydniowa awaria w Szczecinie w 2008 roku, i na nie warto by\u0107 gotowym. Plan na 72 godziny pokrywa zdecydowan\u0105 wi\u0119kszo\u015b\u0107 realnych scenariuszy.<\/p>\n Ma\u0142a, przeno\u015bna kuchenka na kartusz to rozs\u0105dny wyb\u00f3r do bloku, kilkaset gram\u00f3w gazu zamiast kilkunastu kilogram\u00f3w z du\u017cej butli. U\u017cywaj jej tylko dora\u017anie, zawsze z czujnikiem CO i wentylacj\u0105, i sprawd\u017a regulamin swojego budynku. Sta\u0142e instalacje na butle propan-butan s\u0105 w blokach ograniczone przepisami.<\/p>\n Nie odpalaj generatora spalinowego, nie ogrzewaj mieszkania otwartym ogniem ani „doniczk\u0105 z tealightami”, nie gotuj bez wentylacji i czujnika czadu, nie pij wody z wanny. To cztery najcz\u0119stsze \u015bmiertelne pu\u0142apki.<\/p>\n O autorze.<\/strong> Ed Grayman pisze o gotowo\u015bci kryzysowej dla zwyk\u0142ych rodzin z miasta. Cywil, kt\u00f3ry sam zaczyna\u0142 od zera: kursy, szkolenia z by\u0142ymi operatorami jednostek specjalnych, medycyna pola walki TC3, w\u0142asna grupa proobronna. Dzi\u015b takie szkolenia prowadzi. Poznaj autora →<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Blackout w bloku: co robi\u0107 w pierwsze godziny bez pr\u0105du. Woda, \u015bwiat\u0142o, gotowanie bez czadu i \u0142\u0105czno\u015b\u0107 – spokojny plan dla rodziny z mieszkania.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":578,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"class_list":["post-574","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-sytuacje-kryzysowe"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/operacjaprzetrwac.pl\/poradnik\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/574","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/operacjaprzetrwac.pl\/poradnik\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/operacjaprzetrwac.pl\/poradnik\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/operacjaprzetrwac.pl\/poradnik\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/operacjaprzetrwac.pl\/poradnik\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=574"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/operacjaprzetrwac.pl\/poradnik\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/574\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":580,"href":"https:\/\/operacjaprzetrwac.pl\/poradnik\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/574\/revisions\/580"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/operacjaprzetrwac.pl\/poradnik\/wp-json\/wp\/v2\/media\/578"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/operacjaprzetrwac.pl\/poradnik\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=574"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/operacjaprzetrwac.pl\/poradnik\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=574"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/operacjaprzetrwac.pl\/poradnik\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=574"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}Najcz\u0119stsze pytania<\/h2>\n
Ile trwa typowy blackout?<\/h3>\n
Czy mog\u0119 gotowa\u0107 na kuchence gazowej z butli w bloku?<\/h3>\n
Czego absolutnie nie robi\u0107 podczas blackoutu w bloku?<\/h3>\n
\n